Κεχριμπαρένια Λήμνος: έρωτας με την πρώτη!

Lemnos Myrina painter

#Λήμνος, επιστολή 1η

Σου γράφω αμέσως μετά την επιστροφή μου από τη Λήμνο.
Το νησί, με βάση τη Βικιπαίδεια, είναι το 8ο μεγαλύτερο της Ελλάδας (476 τ.χλμ), με πληθυσμό 17.000 κόσμο, ηφαιστειογενές, χωρίς πολλά δέντρα, αλλά με χαρακτηριστικό του τα αμπέλια και την καλλιέργεια σιτηρών.
Οι δαντελωτή ακτογραμμή της κρύβει εξαιρετικές παραλίες (πολλές εκ των οποίων είναι ρηχές και βατές), με αμμουδερά, κρυστάλλινα, πεντακάθαρα νερά.

Στη Λήμνο βρέθηκα πριν λίγες μέρες, χάρι στην πρόσκληση της ομάδας που διοργανώνει το Lemnos Philema. Πρόκειται για ιδιωτική πρωτοβουλία προώθησης του νησιού και της γαστρονομίας του. Ήδη μετρά τρεις διοργανώσεις που έχουν βάση και ορμητήριο τον πολιτιστικό χώρο «Αποθήκη» στη Μύρινα. Ψυχή και εμπνεύστρια της Αποθήκης η Δέσποινα Παντελιά, η οποία υπήρξε καθ’ όλη τη διάρκεια του 4ημέρου αθόρυβη και σχεδόν αφανής κι ας συμμετείχε διακριτικά φροντίζοντας να ρέει το πρόγραμμα.
Το εντυπωσιακό με την διοργάνωση ήταν ότι οι προσκεκλημένοι που ασχολούνται με τη γαστρονομία και το ταξίδι δημοσιογράφοι, bloggers, ήταν μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού. Αυτό έδεσε καλύτερα το …γλυκό και μάλλον διευκόλυνε την μεταξύ μας επικοινωνία και την δίψα για ενημέρωση με κάθε λεπτομέρια.
Προσωπικά όμως σημείωσα και αυτό είναι κάτι που μάλλον το χρωστάμε, αρχικά στην υπεύθυνη της διοργάνωσης Άνθεια Κώτση, αλλά και στους ντόπιους παραγωγούς και επαγγελματίες, ότι σε όλη την διάρκεια και στις πολλές και σημαντικές επισκέψεις γνωριμίας με στοιχεία του οινο-γαστρονομικού πολιτισμού της Λήμνου δεν υπήρξε ίχνος παραπανίσιου λόγου.
Μετρημένοι άνθρωποι οι Λημνιοί, έχουν έναν αέρα Κυκλαδίτικο και μια ηρεμία Καριώτικη. Διαθέτουν σαν τόπος και σαν κοινωνία μια δυναμική ανάπτυξης του πρωτογενούς τομέα που θυμίζει Στεριανή Ελλάδα. Συμβαίνει μάλιστα το εκπληκτικό, που το συνάντησα σε πολλές περιπτώσεις, ολόκληρες οικογένειες συμμετέχουν από κοινού σε διάφορους τομείς της παραγωγής και πολύ περήφανα άκουσα δυο φορές: «είμαστε η πέμπτη γεννιά», είμαστε η τέταρτη γεννιά…»

Τουρισμός! Το μεγάλο στοίχημα στο οποίο χορεύουν όλα τα νησιά, δυστυχώς ή ευτυχώς. Το στοίχημα της Ελλάδας γενικότερα.
Να το πω ευθύς εξ αρχής: Έχουν δυνατότητες!
Ξέρουν ότι έχουν αργήσει. Ξέρουν ότι η ζωή τους έχει κάνει κύκλο. Αυτός ο κύκλος ήταν εμφανής από την πρώτη ώρα της άφιξής μας στο νησί, δεδομένου ότι κυρίαρχη ομιλουμένη γλώσσα των επισκεπτών του νησιού, ήταν η «γλώσσα Vardalos». Γνωρίζοντας προσωπικά πολλές οικογένειες που ήρθαν στη Μύκονο, σαν εσωτερικοί μετανάστες, εργαζόμενοι τότε σαν μεταλλωρύχοι στην «Μύκομπαρ», ήξερα ότι η μετανάστευση σημάδεψε το νησί και τους κατοίκους του για πολλές δεκαετίες.
Η Λήμνος ανεβαίνει στο άρμα της τουριστικής ανάπτυξης και όλα είναι θέμα χρόνου για να την «ανακαλύψουμε». Πρώτοι και καλύτεροι διαφημιστές της οι χιλιάδες των Λημνιών δεύτερης και τρίτης γεννιάς μετανάστες σε Αμερική, Αυστραλία, Νότιο Αφρική, Αγγλία, που την επισκέπτονται με τους φίλους και γνωστούς τους και μιλάνε γι αυτήν.
Με την ευχή αυτή η «ανακάλυψη» να διακρίνεται από το μέτρο και τη σοφία με την οποία είναι χτισμένη η σημερινή εικόνα του νησιού, σου γράφω αυτό το αποσπασματικό «οδοιπορικό», γιατί αισθάνομαι την ανάγκη να σου γνωρίσω όχι απλά έναν ακόμα εκπληκτικό τόπο, ένα από τα «κρυφά» διαμαντάκια, αλλά να βάλω σε τάξη σκέψεις και προβληματισμούς μου, ανάκατα με πληροφορίες. Είναι προσωπική μου ανάγκη να τα μοιραστώ.

Κι επειδή «νηστικό αρκούδι δεν χορεύει» σου στέλνω εικόνα από τα ειδικά μενού, που είχαν ετοιμάσει για τις ημέρες της διοργάνωσης τρεις από τους μάγειρες και τις μαγείρισσες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα #LemnosPhilema2019. Ήταν, ειρήσθω εν παρόδω, διαθέσιμο σε όσους επέλεγαν τα εστιατόριά τους παράλληλα με το κυρίως μενού.
Έξυπνη και σημαντική για την ενεργοποίηση της ανάγκης για επανεκκίνηση, γευστική ενδοσκόπιση, έρευνα και φαντασία στην δημόσια εστίαση. Τη συναντήσαμε πριν λίγα χρόνια στο εντυπωσιακό -όσο αφορά την διοργάνωσή του- Syros Greatings. Στη Μήλο την είδαμε σε «κλειστά μενού» συγκεκριμένων εστιατορίων και τελευταία στη Μύκονο, στα ειδικά μενού, που αφορούσαν και εδώ μόνο τους προσκεκλημένους. Αυτή όμως η λογική των ανοικτών αφιερωματικών μενού, εξ αφορμής μιας γαστρονομικής εκδήλωσης, είναι ωραίο και μάλλον χρήσιμο να διευρυνθεί και τοπικά και χρονικά.
Προσωπικά θα μου ήταν πραγματικά ευχάριστο, και ξέρω ότι θα το χαιρόσουν κι εσύ, φτάνοντας σε έναν τόπο -μετά την όποια εκδήλωση- να είχα την δυνατότητα να γευτώ ένα μενού στηριγμένο στην τοπικότητα και τα προϊόντα εποχικής παραγωγής.
Ένα menu degustation με συγκεκριμένη κατεύθυνση, τον Τόπο.
Θα σημειώσω εδώ το πιο σημαντικό, που είχα την ευκαιρία και τη χαρά να μοιραστω και με τοπικούς παράγοντες και παραγωγούς.
Αυτές οι εκδηλώσεις πρέπει να στηρίζονται σε πρωτοβουλίες που έχουν την βάση τους στον τόπο.
Δεν μπορώ να δεχτώ σε καμιά περίπτωση την τάση που έχει διαμορφωθεί, όπου αναλαμβάνουν εταιρίες ή διάφορες έξωθεν κερδοσκοπικές πρωτοβουλίες την διαμόρφωση/ανασύσταση/αφύπνηση γαστρονομικής κουλτούρας και την προώθησή της μαζί με τα παραγόμενα τοπικά προϊόντα. Στην fake εποχή που ζούμε σε πολλά επίπεδα, ας αντισταθούμε τουλάχιστον στους fake σωτήρες, τους δώρα και λογής καθρεφτάκια φέροντες.
Προσωπικά και καθώς θα θυμάσαι το έχουμε συζητήσει πολλές φορές, προτιμώ την αγνότητα και τα λάθη μιας ομάδας -μικρής ή μεγάλης- που βάζει την ψυχή της για τον τόπο της. Προτιμώ αυτό που προάγει τη συνεργασία, τη συμμετοχή και την καλή πρόθεση, από το έτοιμο, το fast track πανομοιότυπο πακέτο που προσφέρει η όποια Αγορά.
Το ένα έχει διάρκεια, το άλλο έχει φαίνεσθαι και ενίοτε ροή χρήματος που δεν αφορά στον τόπο. Κάποιες φορές μπορεί να έχει πολιτική και άλλης μορφής εκμετάλλευση που στόχο έχει την μαρκίζα και την …αιγίδα. Όψεις του ίδιου νομίσματος!
Στη Λήμνο συνάντησα νέα παιδιά, αγρότες και παραγωγούς πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα, με σπουδές σημαντικές.
Βρήκα μάγειρες και κυρίως μαγείρισσες, που έχουν κάνει τον κύκλο τους σε σχολές και σε γνωστά εστιατόρια πλάι σε σημαντικούς μάγειρες της εποχής μας.
Νέοι άνθρωποι οι περισσότεροι. Με όνειρα, αποφασιστικότητα και λαμπερά χαμόγελα!
Γι αυτή τη Λήμνο θα ήθελα να σου γράψω.
Γι αυτό το νησί του Αιγαίου.
Γι αυτή την πατρίδα.
Αλλά για την ώρα σου χαρίζω τρεις φωτογραφίες για μελέτη και στοχασμό.
Υποσχόμενος να επανέλθω,
μένω και σε φιλώ
Δημήτρης Ρουσουνέλος

Τα ντοκουμέντα  που υποσχέθηκα.
Α. εστιατόριο: «Σπιτικές Λιχουδιές» στη Νέα Κούταλη
Lemnos Philema 2019 menu1

 

Β. εστιατόριο: «Καλουδίτσα» στο Πλατύ

Lemnos Philema 2019 menu Kalouditsa

Γ. ταβέρνα/εστιατόριο: «Μαν-Τέλλα» στις Σαρδές
Lemnos Philema 2019 menu Man-Tella

 

Υ.Γ. επαναφέρω εδώ τον προβληματισμό που έθεσα ήδη από τον Φεβρουάριο του 2011 στο συνέδριο «Valuing the food experience»

«[…]Ωστόσο για μένα κύριο θύμα υπήρξε κάτι που πιστεύω ότι μας έχει ξεφύγει όλα αυτά τα χρόνια κι έχει να κάνει με τα παρελκόμενα του πιάτου. Γιατί ένα πιάτο ακόμα κι αν είναι πολύ ελκυστικό, δεν είναι από μόνο του ικανό να κάνει φίλους. Επιπρόσθετα εμείς δεν θα ‘πρεπε να αναζητάμε την αναγνώριση της «μάζας των τουριστών», αλλά κυρίως να κάνουμε φίλους τους «ταξιδιώτες». Εκείνους δηλαδή που συνειδητά επιλέγουν να ταξιδέψουν σ’ έναν τόπο για να τον γνωρίσουν κι εκείνους που έχουν την καρδιά τους ανοικτή στην εμπειρία του καλού φαγητού. Γιατί πέρα από την ανάγκη μας για τροφή, είναι η απόλαυσή της που καθιστά την μαγειρική ενός τόπου εμπειρία άξια να την θυμάσαι. Και σ’ αυτή την εμπειρία μεγάλη σημασία έχουν τα παρελκόμενα: η μουσική, η διακόσμηση, το περιβάλλον, η ανάγκη για συζήτηση, φλερτ, επικοινωνία, ο μύθος… Και το ερώτημα που τίθεται είναι: χωράνε αυτά που συνιστούν το ελληνικό τοπίο της ελληνικής γαστρονομικής απόλαυσης στο πιάτο που προσφέρουμε;
Χωράει το ελληνικό τοπίο σε ένα πιάτο»;

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s