Αυγά συντετριμμένα*

περ. Γαστρονόμος σελ. 16 - τεύχος Ιουλίου 2013- εικονογράηση Μανώλης Ζαχαριουδάκης
περ. Γαστρονόμος, σελ. 16 – τεύχος Ιουλίου 2013- εικονογράφηση Μανώλης Ζαχαριουδάκης

Με χτύπημα, συντριβή, ή στραπάτσο,
οι παραλλαγές αμέτρητες

 Απ΄ όλα τα ρήματα της μαγειρικής: «παίρνουμε… κόβουμε… βάζουμε… καθαρίζουμε… βράζουμε», το ρήμα «χτυπάμε» είναι που χαρακτηρίζει την ομελέτα.

Με το ίδιο όνομα, που τείνει να επικρατήσει διεθνώς, την συναντάμε από τον 15ο – 16ο αιώνα. Στα καθ’ ημάς, την ίδια περίοδο, το σφουγγάτο περιγράφεται ως: «αυγά συντετριμμένα και τηγανισμένα με κρομμύδια και άλλα μυρωδικά». Σφουγγάτο, στραπατσάδα, ήλιος ή καγιανάς, είναι αυγά χτυπημένα στο τηγάνι συνήθως με ντομάτα, κρεμμύδι ή και άλλα υλικά. Φούστ(ου)ρο το ποντιακό όνομα, φουρτάλια ή φρουτάλια στην Άνδρο και την Τήνο, με πατάτες και χοιρινό ή πλούσια γκάμα λαχανικών τώρα το καλοκαίρι.

Με χτύπημα, συντριβή, ή στραπάτσο, οι παραλλαγές αμέτρητες. Τα παντρέματα τέλεια, θρέφουν και τέρπουν πρωί, μεσημέρι, βράδυ.

Στο σπίτι τιμούμε ιδιαιτέρως τις ομελέτες, τα αβγά και τις κότες που μας τα παράγουν και ξέρουμε ότι δυο αβγά δεν αρκούν για να κάνεις καλή ομελέτα. Σημαντικότερη είναι η ποιότητα των υλικών. Κι επειδή το αβγό έκανε την κότα, η κότα κάνει τα αβγά και τα αβγά την ομελέτα, πρέπει το κυρίαρχο υλικό της να προέρχεται από πουλερικά που την περνούν «ζωή και κότα». Καληώρα σαν εκείνες της πεθεράς μου, που τρέφουν το Ρουσουνελαίικο: ξυπνάνε με το λάλημα του πετεινού, κοιμούνται με τις …κότες. Ούτε τεχνικά ξενύχτια, ούτε φωταψίες. Ούτε ληγμένα, ούτε μεταλλαγμένα καλαμπόκια. Λίγη αγυρτεία στη βοσκή, αλλά το ωράριο-ωράριο, το ωάριο-ωάριο κι ο πετεινός φορτσάτος!

Μεγάλωσα με ένα τηγανάκι που έκανε μικρά θαύματα.

Ο θρύλος αναφέρει θαύμα μυρωδάτο και ερεθιστικό στη γούλα, το «ακριβό σφουγγάτο του Άι Γιώργη»!

Ένα παλικαράκι -θύμα bullying θα το χαρακτηρίζαμε σήμερα- ήταν απογοητευμένο από τα ενοχλητικά πειράγματα της παρέας του, γιατί όλο έχανε στα παιχνίδια τους. Απεγνωσμένο έταξε στον Άγιο, πως αν έβαζε το χέρι του και νικούσε, θα του μαγείρευε σφουγγάτο. Όπερ και εγένετο! Ο νέος ενίκησε, ο Άγιος κέρδισε το τάμα μοσχομυριστό στο πιάτο. Προσκυνητές που ακολούθησαν, το βρήκαν, το λαχτάρησαν και το έφαγαν. Τι πιο φυσικό; Για ένα σφουγγάτο διέπραξαν τα θανάσιμα αμαρτήματα της λαιμαργίας και της απληστίας. Γι αυτή τους την αποκοτιά τιμωρήθηκαν να μη μπορούν να φύγουν από την εκκλησιά. Διαπραγματεύτηκαν την ελευθερία τους. Πρόσφεραν σεβαστά ποσά. Μπόρεσαν όμως να φύγουν μόνο όταν τα χρυσά φλουριά ήταν τόσα, που ο Άγιος να είναι ικανοποιημένος και εκείνοι να έχουν πάρει ένα μάθημα για την πλεονεξία και την αποκοτιά τους να τον κλέψουν. Φεύγοντας, θαρρείς και ήταν πελάτες εστιατορίου που μόλις απόλαυσαν και πλήρωσαν ένα γεύμα, είπαν απευθυνόμενοι στον Άγιο: «ωραίο μα ακριβό είναι Άι Γιώργη μου το σφουγγάτο σου».

Τα αβγά είναι οικονομική και χορταστική τροφή. Σε περίοδο κρίσης, τα είδαμε να ξεφεύγουν από την κατηγορία του ορεκτικού ή του ελαφρού γεύματος. Τα συναντάμε πλέον σε όλες τους τις εκδοχές. Η επιλογή εξαιρετικών και νόστιμων ίσως, πλην οικονομικών πρώτων υλών, πρέπει να φτάνει και στο πορτοφόλι του καταναλωτή. Κάπου αργήσαμε να το δούμε. Αλλού δεν το είδαμε ακόμα. Είδαμε αύξηση στο περιθώριο κέρδους, εμφανέστερη ίσως στα (παρα)προϊόντα κρέατος.

Κάποιοι φαίνεται ότι σερβίρουν εργολαβικά το περιώνυμο σφουγγάτο του Άγιου. «Εθαρρείς κι τ’ Αεργί το φούστρον» καθώς θα σχολίαζε κι ένας Πόντιος.

*«αυγά συντετριμμένα και τηγανισμένα…»,
Δαμασκηνός Στουδίτης 16ος αι. (για το σφουγγάτο)

Το κείμενο “Αυγά συντετριμμένα” του Δημήτρη Ρουσουνέλου,
δημοσιεύτηκε στο τεύχος Ιουλίου 2013 του περιοδικού “Γαστρονόμος”

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s