Ορνίθων και ιχθύων απεχώμεθα

Εικονογράφηση Μανώλης Ζαχαριουδάκης
Εικονογράφηση Μανώλης Ζαχαριουδάκης

«Νηστευέτω καί στόμα ἀπό ρημάτων αἰσχρῶν καί λοιδορίας.

 Τί γάρ ὄφελος, ὅταν μέν ὀρνίθων καί ἰχθύων ἀπεχώμεθα,

 τούς ἀδελφούς δάκνωμεν καί κατεσθίωμεν;»*

Για αιώνες το μυστικό στην καλή διατροφή ήταν το ότι ακολουθούσε τον κύκλο του χρόνου και υπήρχε συνάφεια του χωραφιού με την κατσαρόλα. Ήταν μια σχέση διαλεκτική, με ουσία και αποτέλεσμα. Έλειπαν οι τεχνικές και ο σημερινός πλούτος των εδώδιμων αποικιακών. Έλειπαν και οι αλυσιδωτές αναταραχές, σε παγκόσμιο μάλιστα εύρος και τα λεγόμενα διατροφικά σκάνδαλα. Τα τρόφιμα, οι πρώτες ύλες ήταν συνήθως εποχικές, νωπές ή το πολύ-πολύ κάτω από φυσικές διαδικασίες συντηρημένες. Ο ήλιος, το αλάτι, ο καπνός, το κρασί ή το ξύδι έρχονταν να δώσουν στα τρόφιμα νοστιμιά και αντοχή στον χρόνο. Μ’ αυτό τον τρόπο κάλυπτε η οικογένεια τις ανάγκες της ολοχρονίς κι ο ταξιδευτής, ο ναυτικός, εξασφάλιζε τις προμήθειές του.

Στον κύκλο του χρόνου, όλες οι θρησκείες επέβαλαν και επιβάλουν «κράτει» στις μηχανές. Απαγορεύουν την κατανάλωση τροφής για συγκεκριμένη περίοδο ή ορίζουν συγκεκριμένο εδεσματολόγιο και σχετικές απαγορεύσεις. Στα καθ’ ημάς η πορεία για τη σταύρωση είναι προδιαγεγραμμένη γι αυτό και οι περίοδοι νηστείας είναι μέρες θλίψης. Αυτήν ακριβώς τη θλίψη σωματοποιεί καταπονώντας τον ίδιο του τον οργανισμό ο πιστός, σε ένα είδος άσκησης, μιας διαδικασίας, δηλαδή, ψυχικού και σωματικού εξαγνισμού.

Έχοντας ήδη προ πολλού χάσει την επαφή με τη φύση, ο σημερινός άνθρωπος συνδέει τη νηστεία περισσότερο με μια καλή ευκαιρία να έρθει σε επαφή με τον διατροφολόγο – διαιτολόγο του εν όψει καλοκαιριού. Δεν ανήκει δηλαδή στις προτεραιότητές μας η επικοινωνία με ό,τι τροφοδοτεί το πνεύμα και την ψυχή μας με ομορφιά, και την καθημερινότητά μας με «…εγκράτεια γλώσσης, θυμού αποχή, επιθυμιών χωρισμό, δίωξη εμπαθούς λογισμού, καθαρμό συνειδήσεως». Σε συνθήκες αναγκαστικής άσκησης ένεκα κρίσης, όπου ο καθένας πλέον καθίσταται ασθενής ή οδοιπόρος, αναδεικνύεται ως πλέον απαραίτητη η αποχή από το κακό, η προσφορά και η θυσία χάριν του δοκιμαζόμενου συνανθρώπου, παρά η κατάκτηση της μέγιστης προσωπικής ασκητικής καθαρότητας.

Κατά την μακρά περίοδο της σαρακοστιανής νηστείας και την πορεία προς την Ανάσταση, οι μέρες ξημερώνουν όλο και πιο λαμπρές. Ο ερχομός της Άνοιξης σηματοδοτεί αλλαγές. Είναι ένα πανηγύρι που το μοιράζεται ο άνθρωπος με τη φύση. Αλλάζει η διάθεση, ακολουθούν άλλη ρότα οι συνήθειές μας. Όπου να ‘ναι τελειώνουν τα τούρκικα σήριαλ στην τηλεόραση, ο νέος μάστερ σεφ φαίνεται δεν θα διαβεί τα γκρεμισμένα τείχη των πρωινάδικων. Η αμνηστία στα ζωντανά θα ανασταλεί. Δεύτε, λάβετε κατάλυση ιχθύων! Μεγάλη η σημασία της, καθώς προηγείται της εβδομάδας των μεγάλων παθών, των μεγάλων προσδοκιών, που φτάνουν στο υπέρτατο της ελπίδας, την Ανάσταση. Το κόκκινο της παπαρούνας, θα σπιλώσει το λευκό χαλί του μυρωδάτου χαμομηλιού. Η μεγάλη σφαγή των αμνών μπαίνει φέτος σε μικρότερο κάδρο. Το ένα σκηνικό φεύγει, το άλλο έρχεται. Cut!

Αν μέχρι σήμερα η Ανάσταση αφορούσε στον σκληρό πυρήνα του ποιμνίου, ο κάθε χρόνος που περνά μεγαλώνει τον κύκλο των χαμένων προσδοκιών, των χαμένων ελπίδων, του χαμένου μεροκάματου. Μεγαλώνει παράλληλα ο κύκλος των μακαρίων νηστευόντων. Στενεύει ο κύκλος της Ανάστασης. Ο κύκλος του «Πάσχα των Ελλήνων» συρρικνώνεται. Μέσα του πια ασφυκτιά όχι μόνο ένας απλησίαστος οβελίας, αλλά το όμαιμον και το ομοτράπεζον Ελλαδιτών και Κυπρίων αδελφών.

*Ιωάννου Χρυσοστόμου: «Εις ανδριάντας, ομιλία Γ΄»

Κρίση στην Αντιόχεια, 387 μ.Χ.

Το κείμενο «Ορνίθων και ιχθύων απεχώμεθα» του Δημήτρη Ρουσουνέλου,

δημοσιεύτηκε στο τεύχος Απριλίου 2013  του περιοδικού “Γαστρονόμος”

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s