Foodies …de profundis

Τον καλό λόγο για τo «Όλα στα κάρβουνα» μόλις ανακαλύψαμε κάπου ανάμεσα στις γραμμές ενός κειμένου της Άντζελας Σταματιάδου στο Umami. Κοινώς μας πήρανε χαμπάρι!

Το άρθρο έχει τίτλο:    Wanna be a foodie?

(αναδημοσιεύουμε ένα μικρό μέρος του)

«Αδιάκοπο ψαχούλεμα σε ράφια, ψυγεία και καλάθια, μεγάλη όρεξη για γνώση, μια μεζούρα διαίσθηση και δύο κουταλάκια φαντασία κοχλάζουν σε μια trendy κατσαρόλα. Τι μαγειρεύουμε; Έναν foodie. Έναν ερασιτέχνη εραστή της γεύσης, δηλαδή, με διάθεση να βάλει τα δάχτυλά «επί τον τύπον των ήλων» και με δίψα για μάθηση. Σας δίνουμε τη συνταγή και απλές οδηγίες προς ναυτιλλομένους, σε θάλασσες… «προσωπικά» τερψιλαρύγγιες. Μπορεί να τη βρείτε ενδιαφέρουσα και να αποφασίσετε. Τι; Μα να… αυτομαγειρευτείτε.

Πρώτα ήταν ένα βαζάκι με σπιτικό τραχανά και αρωματικά χορταράκια από ένα μπακαλικάκι στη Νάουσα που χτύπησε μυστικούς νευρώνες μια χειμωνιάτικη βραδιά, κι ένα τυρί Πυρηναίων μαζί με μια ρακλέτ, που από μια έμπνευση της στιγμής βρέθηκαν στο κατά τα άλλα mainstream καλάθι μου στο σούπερ μάρκετ. Ύστερα, ένα καλαθάκι Λήμνου κι ένα κρασοτύρι σφύριξαν ελληνικό comeback μέχρι τη σκυτάλη να πάρουν κάτι χειροποίητα ιταλικά ορεκιέτε – τα γνώρισα στην Απουλία, τα μαγείρεψα, τα πασπάλισα με ένα πατριωτάκι τους πεκορίνο με τρούφα και… μαγεύτηκα. Ξαφνικά, ένα λαμπάκι άναψε στο πίσω μέρος του μυαλού μου: «Ουπς, έγινα foodie». Γιατρέ μου, είναι μεταδοτικό;

Είναι. Σε μια εποχή που ο πιτσιρικάς Jamie Oliver μεγάλωσε κι έχει ήδη ανακατέψει τα πάντα στην κατσαρόλα του, μετατρέποντας το κουζινάκι του σε διεθνή υπερπαραγωγή, που ο ακαταπόνητος Ηλίας Μαμαλάκης έχει ήδη γυρίσει το μισό πλανήτη ξεναγώντας μας σε ωκεανούς από… φαγάκια, που οι εφημερίδες, εκτός από πολιτικό και κοινωνικό, απέκτησαν και γευστικό προφίλ και οι κυρίες του σπιτιού ξανάρχισαν (απενοχοποιημένα!) ν’ ανταλλάσσουν συνταγές («αντί για γεμιστά, κυρία Αφροδίτη μου, λέω να κάνω σήμερα κοτόπουλο με κάρι και μήλα»), ο foodie βασιλεύει.

Κι αν ακόμη δεν καταλάβατε ποιος είναι αυτός ο foodie μπαστούνι, θα σας πω αμέσως. Ο όρος πρωτοεμφανίστηκε το 1984 και, σε αντίθεση με το οργουελικό της χρονολογίας, ήταν πολύ πολύ θετικός. Το βιβλίο των Paul Levy, Ann Barr και Mat Sloan «The Official Foodie Handbook» έκανε θραύση κι ο foodie έγινε ο gourmet της διπλανής πόρτας. Εκείνος ο μυστήριος τύπος που δεν αγαπάει απλώς το φαγητό, ενδιαφέρεται πραγματικά γι’ αυτό. Το διυλίζει στο ερασιτεχνικό του εργαστήριο, το ψάχνει. ΟΚ, είναι επιρρεπής στις καθημερινές απολαύσεις. Αλλά ξέρει τι του αρέσει. Και κυρίως, ξέρει γιατί.

[…]
Έχει σχέση ο Φλoμπέρ με το… φλαμπέ;

Το φαγητό κρύβει πίσω του μια μεγάλη βιβλιογραφία, οπότε, διαβάστε. Το πιο κατάλληλο εγκυκλοπαιδικού χαρακτήρα λυσάρι –για κάθε απορία– είναι βεβαίως βεβαίως το Larousse Gastronomique, το οποίο είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να ξεσκονίσετε τα γαλλικά σας.

Αν αυτό δεν σας ενδιαφέρει, υπάρχει πλέον και η ελληνική έκδοση. Επίσης, ο αδηφάγος (ή να πω βιβλιοφάγος;) αναγνώστης θα βρει πολύ χρήσιμα τα πάσης φύσεως θεματικά handbooks που φιγουράρουν στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Τα «Αβγά» του Michel Roux είναι ικανό παράδειγμα (πρόκειται άλλωστε για μείζον ζήτημα, όπως αποδεικνύουν το αβγό του Κολόμβου, το αβγό του φιδιού του Μπέργκμαν κι η ομελέτα-φαντασίωση του Ρεμπό), ενώ κυκλοφορούν άκρως κατατοπιστικά «λεξικά» για τα μπαχαρικά (για να μάθετε τι εστί αραβική χαρίσα), τα αλλαντικά (για να μάθετε τι εστί ιταλικό culatello και cotechino), τα τυριά (για να μάθετε τι εστί Langres και Pouligny Saint Pierre). Από θέματα άλλο τίποτα.

Το κρασί από την άλλη, είναι ένας ολόκληρος κόσμος από μόνο του. Πριν ξεκινήσετε τις γευσιγνωσίες –οι οποίες είναι αποδεδειγμένα ο καλύτερος τρόπος για να μάθετε, μέσω της σύγκρισης και της οινικής εμπειρίας–, καλό είναι να συμβουλευτείτε ένα βιβλίο με τα βασικά, τουτέστιν τις ποικιλίες, την παλαίωση, τις θερμοκρασίες, το σωστό σερβίρισμα. Όσον αφορά τους Έλληνες παραγωγούς, ο Wine Guide του «αθηνοράματος» μπορεί να αποδειχτεί ιδιαιτέρως κατατοπιστικός. Αναγκαστικά, θα προχωρήσετε αργά και σταθερά: από το χύμα του γείτονα μέχρι το Petrus του ’82 η απόσταση είναι μεγάλη.

Να σταματήσουμε τη… συμβατική ανάγνωση για να σας πούμε ότι η τεχνολογία βοηθάει επίσης: BBC Food, Observer Food Μonthly, Fine Cooking, Epicurius, το site του Wine Specatator και άλλοι πολλοί διαδικτυακοί τόποι έχουν μπόλικο υλικό για μελέτη. Τα εγχώρια blogs έχουν επίσης μεγάλο ενδιαφέρον. Το πολυδιαβασμένο Εrrata Culinaria (www.errata-culinaria.blogspot.com) στηλιτεύει λεκτικά, συντακτικά, μεταφραστικά και άλλα λάθη που αφορούν το θέμα «γεύση». Το «Όλα στα Κάρβουνα» του Δημήτρη Ρουσουνέλου ( olastakarvouna.blogspot.com ) είναι πάντα to the point (παραπέμπει βέβαια στο παλιό μπλογκ αλλά …κάτι θα ξέρει!). Τα «Μαγεροτσουκαλιάσματα» (magerotsoukaliasmata.blogspot.com), που μπορούν να βάλουν μια ιστορία σε ένα σπαγκέτι πράσινο (και τούμπαλιν) και να μετατρέψουν μια ληστεία στο καλύτερο ορεκτικό για ένα μοσχάρι λεμονάτο, αποδεικνύονται ευρηματικά απολαυστικά, με μπόλικο χιούμορ. Υπάρχουν πολλά ακόμη, αλλά δεν θα επεκταθώ ελλείψει χώρου – θα σας βοηθήσουν τα links. Ξεκινήστε το διάβασμα και, πού θα πάει, στο τέλος θα μαγειρέψετε το δικό σας blog.

Φάε, παιδί μου, πράγματα: στο σινεμά

To δικό μου Τop 5 από μεγάλες ταινίες περιλαμβάνει τη «Γιορτή της Μπαμπέτ», το «Μεγάλο Φαγοπότι», το «Chocolat», το «Bella Martha», το «Σοκολάτα σε καυτό νερό» – με το «Ο μάγειρας, ο κλέφτης, η γυναίκα του κι ο εραστής της» του Γκρίναγουεϊ για μπαλαντέρ. Αποδεικνύουν ότι ενίοτε ο μαγειρικός οίστρος που αποτυπώνεται στη μεγάλη οθόνη έχει πολλές κοινωνικές/πολιτικές προεκτάσεις. Βλέποντάς τα, foodie ξε-foodie, δεν μπορείς να μείνεις ψυχοσωματικά ανέπαφος – κι όχι μόνο εξαιτίας της κινηματογραφικής «ευαισθησίας» και της δυναμικής των εκάστοτε επιχειρημάτων.

Αυτό που κάνει το σελιλόιντ είναι να λειτουργεί ως κινητήριασ δύναμη για περαιτέρω σκέψη. Ούτως ή άλλως, το φαγητό δεν είναι ξεκομμένο από τη ζωή. Και κρύβει μια ολόκληρη άλλου τύπου πολεμική (βλέπε μεταλλαγμένα, fast food, ψευτο-βιολογικά κ.λπ.), η οποία αποτυπώνεται σε πολλά ντοκιμαντέρ και ενίοτε σε κάνει, αντί για fooding, να θες να πας για… φούντο. Ο καλύτερος τρόπος για να το αποφύγεις είναι η «αναίμακτη» εκδοχή της Pixar που ακούει στο όνομα «Ρατατούης». Κάντε επανάληψη στο DVD σας: το γκουρμέ ποντικάκι που λάνσαρε την ατάκα «όλοι μπορούν να γίνουν μάγειρες» είναι εξαιρετικά πειστικό. Και foodies μπορούν να γίνουν. Πιο εύκολα.

Test drive: μπροστά στο πιάτο

Σ’ ένα εστιατόριο, ο foodie διαβάζει προσεκτικά τον κατάλογο και διατυπώνει ελεύθερα απορίες, εφόσον αυτές προκύψουν. Αν συναντήσει, ας πούμε, ένα σκοτσέζικο black angus και δεν ξέρει τι είναι ακριβώς, αντί να το παραβλέψει, θα κοιτάξει ξεδιάντροπα κάτω από το κιλτ του (ή κοινώς θα ρωτήσει τον υπεύθυνο), θα το δοκιμάσει, θα το ξανατσεκάρει και μια δεύτερη και μετά θα το κατατάξει στα προσωπικά του must ή must not (σε πολλές περιπτώσεις, η εκτέλεση κάνει τη διαφορά). Αλλά σίγουρα θα την ψάξει τη δουλειά. Είθισται να καταπολεμά φοβίες και… γευστικά πάθη.

Λογικά, το διάσημο σορμπέ σαρδέλας του Bluementhal ή τα ακριβοθώρητα σοκολατάκια με γέμιση τυριού του παρισινού JP Hevin θα χτυπήσουν μυστικούς νευρώνες. Πλην όμως, ο foodie δεν είναι επαγγελματίας γευσιγνώστης, οπότε στην περίπτωση, ας πούμε, που στο μενού εντοπίσει τηγανητές ακρίδες (υπάρχουν σε αθηναϊκό εστιατόριο, δεν το λέω τυχαία) ή άλλα πιάτα που θυμίζουν Indiana Jones, το δικό μας τουλάχιστον savoir vivre του επιτρέπει να προσπεράσει. Να παρατηρήσουμε, πάντως, ότι αν υπάρχει menu degustation, καλό θα είναι να το επιλέξει, αφού ξεδιπλώνει αναλυτικότερα τις προθέσεις του σεφ.

Ο γύρος του κόσμου με πιρούνι και κουτάλι

Τα ταξίδια κρύβουν πολλά γευστικά «αξιοθέατα» – ή μήπως να τα πω αξιόγευστα; Όσοι πιστοί foodies προσέλθετε. Σε οινοποιεία (είναι ο καλύτερος τρόπος να συνδέσεις τις ποικιλίες με τις περιοχές τους και να αποκτήσεις συμπυκνωμένη γνώση για τους παραγωγούς), σε τοπικές παραγωγικές μονάδες (ο αγροτουρισμός φαίνεται να κερδίζει έδαφος) και σε μπακάλικα, όπου συνήθως κατοικούν εξαιρετικές τοπικές σπεσιαλιτέ. Εγώ, ας πούμε, πρόσφατα στις Σέρρες δοκίμασα τον καλύτερο καβουρμά που έχω φάει ποτέ. Η ίδια η σημασία των υλικών ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης πάει να πει) και το γεγονός ότι… γίνονται pop (popular) αποδεικνύει το εκτόπισμα που έχουν οι μικροί θησαυροί κάθε περιοχής. Θα σας προτρέψω επίσης να πάρετε το καλαθάκι σας και τα βουνά για να συλλέξετε άγρια μανιτάρια, φροντίζοντας να έχετε κάποιον ειδικό μαζί σας, γιατί μπορεί να αποβεί επικίνδυνο σπορ – θα ανταμειφθείτε όταν σβησμένα με κονιάκ και πασπαλισμένα με λίγο μαϊντανό θα αχνίζουν στο τηγάνι σας, πεντανόστιμα και μυρωδάτα.

Ανάλογη συμπεριφορά, προφανώς, θα πρέπει να επιδείξετε και στο εξωτερικό: αφού ψωνίσετε pata negra και jamon serano στο Mercato της Βαρκελώνης, λευκή τρούφα στην Alba και γαλλικό foie gras, θα είστε έτοιμοι για το επόμενο στάδιο. Διεθνείς gourmet προορισμοί, τα εστιατόρια των Veyrat, Bluementhal και άλλων αστεράτων αλά Michelin σεφ, με τελευταίο μεγάλο χιτ τη χώρα των Βάσκων, όπου διαδραματίζονται τα τελευταία γαστρονομικά θαύματα – Aduritz, Berasategui, Santamaria: ο Adria δεν είναι πλέον μόνος.

Επίλογος: Tutti foodie

«Πες μου τι τρως, κι εγώ θα σου πω ποιος είσαι», έγραψε κάποτε ο Anthelme Brillat-Savarin. Αυτό το… γευστικό ψυχογράφημα δεν είναι σε καμία περίπτωση άνευ νοήματος. Έπειτα από όλα αυτά, ο foodie μας, έχοντας «σπάσει» αρκετούς γαστρονομικούς μυστικούς κώδικες, έχοντας απορρίψει κλισέ, γεμίσει εικόνες και μυρωδιές, πειραματιστεί, δοκιμάσει και δοκιμαστεί, κατασταλάζει. Μπορεί να πει «veni, vidi, vici». Αποκτάει ύφος cool (όχι μπλαζέ αμφισβητία) κι αφήνει να ξεπηδήσει το προσωπικό του γευστικό ταμπεραμέντο. Από κει και πέρα, είναι έτοιμος να το επικοινωνήσει και να κεράσει και το διπλανό του το «μικρόβιο» – το είπαμε, είναι μεταδοτικό. Ο ίδιος θα συνεχίσει να ψάχνει, χαλαρά, με ουσία, γιατί η διαδικασία δεν σταματάει ποτέ. Foodies… de profundis. Λέτε να γίνει κίνημα;

[…]

Όλο το κείμενο εδώ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s